Lepisteslerde İç Parazit (Belirtileri,Tedavi Önerileri)

Lepisteslerde iç parazit sıkça görülen bir problemdir. Sebepleriyle ilgili çeşitli tahminler ve varsayımlar yapılmıştır ancak tam olarak bir sebebe bağlanamayan iç parazit vakaları da görülmüştür. Herhangi bir sebep olmaksızın balığınız iç enfeksiyon sebebiyle öldüyse muhtemelen genetik bozukluktan kaynaklıdır.

İç parazit denince akla tek hücreli mikroorganizmalar ve kurtlar gelmektedir. Ancak lepisteslerde iç parazite sebep olabilecek çeşitli bakteri türleri de bulunmaktadır. Aşağıda sıralanan sebepler iç parazit belirtileri içerisinde en bariz olanlarıdır:

-> Yem yememe

-> Karın çökmesi, zayıflama veya tam tersi aşırı şişme (bloat)

-> Beyaz ve/veya jelimsi dışkı (diğer semptomlarla beraber ortaya çıkması gerekmektedir. Aksi halde tek başına bir hastalık belirtisi sayılmamaktadır.)

-> Su yüzeyinde dolaşma

Lepisteslerde hastalık belirtileri yazısında da belirttiğimiz üzere balıklarınızın normal ve enerjik davranışlarını iyi gözlemlemek ve bir problem olup olmadığına kanaat getirmek sizin görevinizdir. Emin olamadığınız bazı balık davranışları veya ortaya çıkan semptomlar için internetten veya çeşitli kaynaklardan destek alıp sonuca gidebilirsiniz.

Eğer balığınız yukarıdaki 4 maddeye de uyan bazı belirtiler taşıyorsa iç parazit akla ilk gelmesi gereken durum olacaktır. Her zaman olduğu gibi son zamanlarda akvaryumda yaptığınız herhangi bir değişiklik olup olmadığını araştırmalısınız. Dışarıdan balık geldi mi? Yeni bir bitki geldi mi? Akvaryum filtrenizin temizliğini yakın zamanda mı yaptınız? Her zaman yaptığınız su değişimlerinde kullandığınız suyun haricinde bir su mu kullandınız?

Lepistesler için şartların stabil olması son derece önemlidir. Eğer dalgalanan şartlara maruz kalırlarsa bu durumda stres faktörü güçlü bir şekilde lepistesin bağışıklık sistemini baskılayacaktır. Unutulmamalıdır ki, çoğu zaman hastalık etmeni mikroorganizmalar suyunuzda veya akvaryum tabanınızda mevcuttur. Kötü şartlar dolayısıyla ortaya çıkan balığın zayıf hali onları harekete geçirir ve hızlıca üreyip sayılarını arttırırlar.

İç parazite sebep olan etmen eğer yapılan bir değişiklik ise bu değişiklik mümkün olduğunca hızlı bir şekilde geri alınmaya çalışılmalıdır. Eğer yeni balık eklendiyse, hızlıca bu yeni balık ayrı bir karantina tankına alınmalı; mevcut akvaryum suyunun %50’si değiştirilmelidir. Yeni gelen balık yüksek olasılıkla hastalık taşıyıcısıdır.

Eğer filtre temizliği sonrası ortaya çıkan bir iç parazit vakası varsa, amonyak veya nitrit artmış olabilir. Bu durumda da en az %20 oranında su değişimi yaparak akvaryum suyunuzdaki zararlı organik bileşiklerin yoğunluğunu azaltmaya çalışmalısınız. Filtre temizliğiniz, filtre medyası üzerinde yaşayan bakterilerin popülasyonunu düşürmüş olabilir. Bu sebeple tavsiyem, filtre temizliği sonrasındaki ilk 3-4 gün boyunca sıvı biyo filtre malzemesi kullanmanız. Bu, yeniden yararlı bakterilerin sayılarının artmasını sağlayacaktır.

Farklı bir kaynaktan su kullanmış olabilirsiniz. Bu da su değerlerinde özellikle Ph üzerinde bazı dalgalanmalar yaratmış olabilir. Bunun önüne geçebilmek için her zaman tek bir kaynaktan su kullanın. Eğer damacana su kullanıyorsanız sonuna kadar damacana su kullanmaya devam edin. Eğer musluk suyu dinlendiriyorsanız yine aynı şekilde hep musluk suyu dinlendirerek su değişimi yapın.

Bir çok farklı suda bulunmuş, uzun yolculuklardan yeni çıkmış özellikle de ithal balıklar her türlü patojen (hastalık etmeni) mikroorganizmayı akvaryumunuza getirme olasılığına sahiptir. Bu sebeple ya çok güvendiğiniz bir petshoptan, ya da bu işi sizin gibi gerçekten severek yapan bir hobiciden balık temin edin.

Akvaryum ortamında, balıklar özellikle yeni ortamlarında 1-2 aydır huzurla yaşıyorlarsa; dışarıdan bir etmen olmadan hastalık çıkması çok zordur. Ancak bazı balıklarda genetik bozukluklar olabiliyor. Bu durumda ilgili balığı hızlıca dışarıya almak gerekiyor (karantina tankı). Gerekli tedavi karantina tankında uygulanabilir. Ancak genetik bozukluk sebebiyle ortaya çıkan iç parazit etmeni, hastalık tedavi edilse dahi kısa süre sonra yine kendini gösterecektir.

Lepisteslerde görünen iç parazit türleri ve tedavilerini şu şekilde sıralayabiliriz:

Kurtlar sebebiyle iç parazit

Eğer gözle dahi görülebilecek büyüklükte bazı kurtlar balıklarınıza musallat olduysa kullanmanız gereken ilaç Sitraks’tır. Bu ilacı karantina tankında hasta olan balıklarınızın suyuna dökerek de uygulayabileceğiniz gibi, kısa süreli banyo da yaptırabilirsiniz. Benim bizzat başıma gelen kıl kurdu vakasında 2-3 saat içerisinde kurtları balıktan döktüğüne şahit olduğum bir ilaçtır.

Bakteriyel iç parazit

Eğer bakteriyel bir iç parazit durumu varsa, çok ilerlemeden müdahale etmek en iyisidir. Çünkü çok ilerleyen bir bakteriyel iç parazit hastalığının tedavisi imkansıza yakındır. Yine her zamanki gibi balık iştahtan kesilir. Mide ve bağırsak iç çeperlerinde sayılarını hızlıca arttıran bakterilerin, balığın mide ve bağırsak iç zarını dışarıya atması yoluyla sayıları azaltılmaya çalışılır. Bu da beyaz ve jel şeklinde dışkıya işaret eder. Eğer hala yem yiyorlarsa yemlerine bir miktar damlatarak; yem yemiyorlarsa da sularına bir miktar dökerek Flagyl tablet eritebilirsiniz. Flagly tabletin etken maddesi geniş spektrumda bir çok bakteriyi öldürmektedir.

Bakteriyel iç parazit durumlarında balıklar pullarını kabartıp şişebilirler. Bu durumda yine flagyl kullanılabilir ancak bloat yani şişme durumunun bir mikroorganizma yüzünden olup olmadığı araştırılmalıdır. Kimi balıklar genetik böbrek problemleri sebebiyle bir yaştan itibaren bloat olabilmektedirler. Bloat olmuş bir balık vücudundan suyu atamaz ve şişer. İç-dış dengesi bozulmuştur.

Hexamita

Sebebi aslında bir tek hücreli canlıdır ve normal zamanlarda da balıkların bir çoğunun bağırsaklarında az miktarda bulunur. Balıkların bağışıklık sistemleri hexamitaya sebep olan mikroorganizmaların sayısını kontrol altında tutarlar. Ancak özellikle su şartlarından kaynaklı bir adaptasyon problemi yaşanıyorsa, balıklar vücut-iç dış dengelerini sağlamak üzere tüm enerjilerini harcarlar. Üzerinde bağışıklık sistemi baskısı bulunmayan Hexamitalar da üremeye başlarlar ve balık ilk olarak iştahtan kesilir. Daha sonra, zayıflama; sürtünme hareketleri kendisini gösterir. Hexamita’yı tedavi etmek için Flagly kullanılabilir. Ancak sabit özelliklere sahip (dalgalanmalar yaşamayan) ve lepisteslerin gerekli mineralleri alabileceği sert sular bu hastalıkla mücadele için en önemli unsurdur.

İç parazit önlemi olarak doğal çözüm: Sarımsak

Sarımsak doğal bir antibiyotiktir. İçeriğindeki kimyasal madde bakteri ve bir çok mikroorganizmanın sayılarının artmasını engeller. Esasında içeriğinde yer alan bu kimyasal sarımsağın saldırgan böcek, bakteri ve mikroorganizmalara karşı savunma mekanizmasıdır. Sarımsağın suyunu sıkarak bu suyu balıklarınızın yemlerine yedirmek suretiyle onlar için doğal bir iç parazit önleyici hazırlayabilirsiniz. Haftada 2-3 defa bu işlemi yapmanız durumunda iç parazit riskini en aza indirirsiniz. Tedavi edici olarak sarımsağın tam olarak işe yarayıp yaramadığı net belli değildir. Özellikle ileri seviye bir iç parazit hastalığına yakalanmış balığınız varsa sarımsaklı tedavi yerine Flagly veya Sitraks gibi ilaçları düşünmelisiniz.

 

Not: Bu yazıda bahsedilen ilaçları kullanmadan önce gerekirse bir veterinere başvurun. İlaçların kullanım dozajları belirtilmemiştir. Tedavi ettiğiniz balığın mevcut durumuna ve balığın ilacın etken maddesinden ne derece etkilenebileceğine kadar bir çok nüans doz miktarını değiştirebilmektedir.

Her zaman olduğu gibi : Önlem tedaviden hep daha kolaydır.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*