Akvaryumlardaki Biyolojik Döngü

Akvaryumlarımızı kurarken aslında doğadaki bazı dengeleri ve oluşumları taklit ederiz. Kumları ve bitkileri yerleştirir, besleyeceğimiz türün istediği sıcaklığı sağlayabilmek için ise ısıtıcı kullanırız. Akvaryumun temiz olması için ise filtre kullanırız. Peki akvaryumun temiz olması aslında bu suyun insanlar tarafından içilebilir seviyede ve/veya berrak olması anlamına mı geliyor? Hayır.

Akvaryumların temiz olması biyolojik olarak canlılara zarar vermeyecek seviyede olması demektir. Bitkiler de dahil tüm canlılar yaşamsal faaliyetleri neticesinde çeşitli artık maddeler üretirler. Bu artık maddeler ise, bir başka canlı veya mikroorganizma tarafından besin olarak kullanılır ve doğaya bir başka formda kazandırılır.

Akvaryumlarda yer alan besin döngüsü de buna benzer işlemektedir. Balıkların ve diğer canlıların metabolizmik faaliyetleri sonucunda ortaya azotlu zehirli bir madde olan amonyak çıkmaktadır (şekildeki 2 nolu olay). Amonyak balıklar için son derece zehirlidir. Ufak miktarları dahi akvaryum canlılarının temel yaşamsal fonksiyonlarını sekteye uğratabilir. Doğada olduğu gibi, akvaryumlarımızda da bu durumun bir çaresi bulunmalıdır. Yani, oluşan zararlı amonyağı ortadan kaldıracak bazı organizmalara ihtiyaç vardır. Bu organizmalar amonyağı besin olarak kullanır ve sonuç olarak Nitrit açığa çıkar (3). Nitrit ise hala zararlı bir maddedir. Nitritin de yok edilmesi gerekmektedir. Nitriti yok edecek olan bakteriler biyolojik döngünün bir sonraki adımında ortaya çıkarlar (4). Nitrit bu bakteriler tarafından besin olarak kullanılır ve sonuçta Nitrat açığa çıkar. Nitrat en az zararlı olan organik bileşiktir. Belli miktarlara kadar akvaryum suyunun içerisinde bulunması balıkları olumsuz etkilemez. Ancak çok yüksek miktarlarda (50 ppm ve yukarısı) bulunmaları durumunda yavru gelişimini baskılar, balıklarda strese sebep olur ve hastalıklara davetiye çıkarır. Nitratın sudan uzaklaştırılması için 3 yol vardır. Bunlardan ilki düzenli su değişimi ile nitratı akvaryum suyumuzda seyreltmektir. İkincisi ise oksijenle temas etmeyen filtre malzemeleri kullanarak, oksijensiz solunum yapan ve besin olarak Nitratı kullanan bakterilerin üremelerini sağlamaktır. Son olarak bitki yoğunluğunun fazla olmasını sağlayarak da nitratı kontrol altında tutabiliriz. Bitkiler nitratı direkt gübre olarak kullanmaktadırlar (5 ve 6). Aynı zamanda bitkiler ışıklı ortamda fotosentezleri sırasında gerek duydukları CO2 (karbondioksit)’i balıklar başta olmak üzere akvaryumdaki diğer canlıların solunumları sonucunda oluşan CO2’den elde ederler (9). Karşılığında ise , besin (glikoz), su ve oksijen(8) açığa çıkar. Oksijen yeniden balıklar ve diğer canlılar tarafından besinlerin yakılarak enerji elde edilmesi işlemi için (solunum) kullanılır.

Azot döngüsünde yer alan bakteriler akvaryum filtresinde tutunarak yaşamaktadırlar. Bu yüzden akvaryumların filtre malzemeleri gözenekli ve yüksek yüzey alanına sahip bir yapıda olur (sentetik süngerler sıkça kullanılır). Bu sayede çok sayıda arındırıcı bakteri barınabilir.

Akvaryumunuzu ilk kurduğunuzda arındırıcı görev yapan bakteriler ortalarda yoktur. Ne zaman ki ortaya amonyak çıkmaya başlar, işte bu noktadan itibaren döngü oluşmaya başlar. Oluşan amonyak sonucu, amonyağı besin olarak kullanan bakteriler hızlıca ürerler (1-2 gün içerisinde). Oluşan nitrit için ise diğer bakteri türüne ihtiyaç vardır. Bu türün üremesi biraz daha uzun sürer (1-3 hafta). Nitriti tüketen bakterilerin artması Nitrat oluşması anlamına gelmektedir. Nitrat döngünün son adımı olarak yaklaşık 2-3 hafta içerisinde açığa çıkmaya başlar ve akvaryum çalışmaya devam ettikçe de birikmeye devam eder.

Lepistesler akvaryum suyunun biyolojik olarak temiz olmasına son derece hassastırlar. Bu sebeple lepistes akvaryumu için kurulum yapmadan önce sıvı biyolojik filtre malzemesi temin ediniz. Bu malzemeler yazıda bahsettiğimiz bakterilerin çoğalmasını ve kolonileşmesini hızlandırırlar. Bu sayede daha erken balık eklenebilir veya balıklar olumsuz etkilenmeden evvel biyolojik döngü sağlanmış olur.

Biyolojik döngüyü sağlayan bakteriler, akvaryumda oluşabilecek bazı değişikliklerden çabuk bir şekilde etkilenebilirler. Örneğin bir hastalık durumunda akvaryum suyuna antibiyotik ilaç kattınız diyelim. Bu ilaç zararlı bakterileri olduğu kadar, yararlı biyolojik filtre bakterilerini de öldürmeye başlayacaktır. Bu da biyolojik döngünün sekteye uğraması anlamına gelir. Biyolojik döngünün bozulduğunu balıklardaki stres ve huzursuzluktan ve dışarıdan herhangi bir balık veya hastalık transfer edebilecek madde getirmemenize rağmen ortaya çıkan hastalıklardan anlayabilirsiniz.

Akvaryumlarınızdaki filtrelerinizi mümkün olduğunca uzun süre kullanın. Eğer filtre malzemelerinde tıkanma gibi durumlar varsa, sadece akvaryum suyunda durulayın ve hızlıca yeniden akvaryumunuza entegre edin. Musluk suyu altında filtre malzemelerini YIKAMAYIN. Musluk suyundaki klor ve kloraminler yararlı bakterileri öldürür.

1 geri izleme / bildirim

  1. Akvaryum Filtreleri, Filtrasyon Türleri - Lepistesler

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*